uplisciche (uplistsikhe), widok na kościół
Skalne miasto Uplisciche (Uplistsikhe)

Skalne miasto Uplisciche (Uplistsikhe)

Udostępnij:

Około 10 km na wschód od Gori, pośród rozległych równin, na wybrzeżu rzeki Mtkwari (znanej także pod azerską nazwą Kura), znajduje się skalne miasto Uplisciche (zangielszczona pisownia – Uplistsikhe – przyprawić może o zawrót głowy). Osada, położona na szczycie niewielkiego wzgórza, nieustannie smaganego porywami wiatru, jest jednym z najstarszych osiedli mieszkalnych na Kaukazie.

Uplisciche / Uplistsikhe – jak dojechać?

Aby dostać się do miasteczka z Groi musimy przedostać się na południowy brzeg rzeki Mtkwari, a następnie udać się drogą, prowadzącą w stronę Tbilisi. Po przejechaniu około 7,4 km od centrum Gori skręcamy w lewo, do miejscowości Uplisciche i, kierując się przed siebie, dojeżdżamy do miejsca, z którego widać zabytkowe miasto. Z dworca autobusowego w Gori kilka razy dziennie kursują w to miejsce marszrutki, bilet kosztuje 1 lari. Marszrutki do Uplischiche można złapać także w Tbilisi.

Jadąc boczną drogą, mijamy ogromne silosy, które poprzewracały się, od dawna nieużywane i leżą w polu, rdzewiejąc coraz bardziej. W pobliżu miasteczka krajobraz nagle zmienia się, staje się bliskowschodni, pojawiają się żółte skały, pełne dziur, przywodzą na myśl gigantyczną porcję sera. Coraz bardziej wzmaga się wiatr. Krowy i osiołki szukają schronienia przed niosącym pył wichrem i palącym słońcem, w cieniu ciernistych krzewów.

W końcu docieramy na miejsce. Rowery zostawiamy przy wejściu, pod okiem pracowników skalnego miasta. Za wstęp należy uiścić opłatę 3 lari (1 lari dla studentów), więc nie są to wielkie pieniądze.

Historia Skalnego Miasta

Najstarsze ślady osadnictwa w Uplisciche pochodzą już z trzeciego tysiąclecia p.n.e., jednak pierwsze domostwa wykute w skale powstały w X stuleciu p.n.e. Kamienne mury domów, wąskie uliczki i położenie na szczycie wzgórza dawały mieszkańcom osady poczucie bezpieczeństwa. Nic dziwnego, że lokalna społeczność rozrastała się, a osiedle zyskiwało coraz większe znaczenie.

Rozkwit miasteczka nastąpił w starożytności. Osada położona na Jedwabnym Szlaku, do tego na wybrzeżu największej spławnej rzeki w regionie, szybko wzbogaciła się na tyle, by między III w. p.n.e. a III w. n.e. stać się najważniejszym ośrodkiem polityczno-gospodarczym starożytnego królestwa Kartlii (w świecie śródziemnomorskim znanej jako Iberia). W Uplisciche rezydowali władcy (nazwę miasta należy tłumaczyć jako Pańska Twierdza), oddawano tu również cześć pogańskim bogom. Osada stała się prawdziwą fortecą, wyposażoną w obwałowania, fosę, liczne przejścia i tunele, a nawet system doprowadzania i odprowadzania wody.

Na początku IV wieku, osiedle powoli zaczęło tracić na znaczeniu. W tym czasie dynamicznie rozwijały się nowe miasta, które miały stać się kolejnymi stolicami chrześcijańskiej Gruzji– Mccheta i Tbilisi. Jednak w średniowieczu o wartości kamiennych ścian Uplisciche przypomniano sobie jeszcze raz, pomiędzy VIII a IX wiekiem. W czasie muzułmańskich najazdów skały Uplisciche dawały schronienie chrześcijańskim władcom. Jednak nawet najgrubsze mury nie były w stanie powstrzymać inwazji Mongołów w XIII i XIV wieku, a żądne gruzińskiej krwi ordy Tamerlana doprowadziły ostatecznie do całkowitego upadku miasta.

Zwiedzanie Uplisciche / Uplistsikhe

Dawniej osiedle składało się z trzech części: górnej, środkowej i dolnej, jednak do naszych czasów zachowała się jedynie część miasta. Spora jego część ucierpiała w 1920 roku, w czasie trzęsienia ziemi. Całą resztę nadgryzł ząb czasu- wzgórze, na którym wzniesiono miasto, nieustannie wystawione jest na niszczycielskie działanie wiatru. Wicher niesie ze sobą drobiny pyłu, który przez stulecia systematycznie ściera tutejsze skały, nadając im charakterystyczny, obły kształt.

W mieście podziwiać można liczne pomieszczenia mieszkalne i gospodarcze, niektórym z nich przypisano konkretne funkcje i nadano odpowiednie nazwy, mamy więc aptekę, teatr czy komnatę królowej Tamar. Ruiny, widoczne w dole, to pozostałości wioski, która została przeniesiona na drugi brzeg rzeki, gdy okazało się, że domostwa mieszkalne wzniesiono na cmentarzysku mieszkańców Uplisciche. Najmłodszym elementem krajobrazu jest, zbudowany w drugiej połowie X wieku, kościół, typowy dla architektury gruzińskiej.

Dziś, zwiedzając skalne miasto, mamy przed sobą jedynie jego nagi szkielet. Jedynymi mieszkańcami osady są teraz wielkie jaszczurki, wygrzewające się w promieniach słońca. Tylko liczne grupki turystów, przeciskające się wąskimi uliczkami mogą dać niewielki obraz tego, jak wyglądało tętniące życiem miasteczko. Komnaty mieszkalne, dziś puste, świecące gołymi, szarymi ścianami, niegdyś wypełnione były przedmiotami codziennego użytku. W kamiennych wnękach leżały posłania, a paleniska- dziś puste dziury w podłodze- płonęły jasnym, ciepłym płomieniem, wznosząc w górę kłęby siwego dymu. Gwarne ulice pełne były tragarzy niosących wszelakie towary, w tym amfory z wybornym winem. Dźwigali je w kierunku nabrzeża, gdzie flisacy szykowali barki, którymi spławiali skrzynie z towarami w dół, leniwie płynącej, rzeki Mtkwari…

One Reply to “Skalne miasto Uplisciche (Uplistsikhe)”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *